Çalışan Güvenilirlik Araştırması
İşe alım öncesinde aday beyanlarını doğrular; mevcut personele ilişkin suistimal şüphelerini kurumsal gizlilik içinde araştırır ve belgeye dayalı raporlar.
Bir şirketi dışarıdan gelen risklere karşı korumak görece kolaydır; asıl kırılganlık içeridedir. Yanlış beyanla işe alınan bir yönetici, depodan sessizce eriyen stok, satın almada açıklanamayan fiyat farkları veya rakibe akan ticari bilgi çoğu zaman aylarca fark edilmez ve fark edildiğinde zarar çoktan büyümüştür. Çalışan güvenilirlik araştırması bu riski iki uçta ele alır: işe alım öncesinde doğrulama, istihdam süresince suistimal araştırması.
İşe alım öncesi doğrulama
Kritik bir pozisyona alım yapmadan önce adayın beyan ettiği eğitim bilgileri, çalışma geçmişi ve referansları doğrulanır; herkese açık kaynaklardaki mesleki iz bu tabloya eklenir. Bu çalışma adaydan saklanan bir soruşturma değildir: 6698 sayılı KVKK uyarınca aday, verilerinin işleneceği konusunda aydınlatılır ve doğrulama bu çerçevede yürütülür. Amaç adayı elemek değil, beyan ile gerçeğin örtüştüğünden emin olarak işe alım kararını sağlamlaştırmaktır. Doğrulamanın derinliği pozisyonun kritikliğiyle orantılı tutulur; finansal yetki taşıyan roller ile operasyonel roller aynı şablonla incelenmez.
Suistimal araştırması
Mevcut personele ilişkin araştırma, somut bir şüphe üzerine başlar: açıklanamayan kayıplar, usulsüz satın alma ilişkileri, ticari sır sızıntısı veya sahte belge şüphesi gibi. Araştırma işyeri süreçlerine ve iş ilişkisine odaklanır; gözlem, açık kaynak incelemesi ve süreç analizi bir arada kullanılır. Şüphenin doğrulanmadığı durum da aynı titizlikle raporlanır; bir çalışanın aklanması, suistimalin tespiti kadar değerli bir sonuçtur, çünkü yersiz şüphe kurum içi güveni suistimalin kendisi kadar aşındırır. Gerektiğinde çalışma, iç denetim veya insan kaynakları birimlerinizle eşgüdüm içinde planlanır.
KVKK dengesi ve kesin sınırlar
Bu hizmetin en hassas yanı, işverenin korunma ihtiyacı ile çalışanın kişilik hakları arasındaki dengedir. Türk Ceza Kanununun 132 ila 140. maddeleri özel hayatı ve haberleşmenin gizliliğini korur; bu nedenle telefon dinleme, mesaj dökümü temini veya casus yazılım kurulumu hiçbir koşulda yapılmaz ve bu yöndeki talepler açıkça reddedilir. Araştırma yalnızca iş ilişkisiyle sınırlı, amaçla bağlantılı ve ölçülü veri toplar; çalışanın özel yaşam alanına girilmez. Türkiye'de özel araştırmacılık faaliyetini düzenleyen özel bir yasa henüz yürürlükte olmadığından, çalışmalar genel hukuk çerçevesinde ve bu sınırlara sadakatle yürütülür.
Raporun niteliği
Raporda her bulgunun kaynağı ve elde edilme yöntemi ayrıca gösterilir; çünkü HMK m.189/2 uyarınca hukuka aykırı yolla elde edilen delil mahkemece değerlendirilmez ve yöntemi savunulamayan bulgu işverene yarar değil risk getirir. Rapor, iş hukuku sürecinde avukatınızla birlikte değerlendirilebilecek yapıda hazırlanır; fesih, savunma isteme veya suç duyurusu gibi adımların kararı hukuk danışmanınızla verilir.
Sık Sorulan Sorular
Adayın haberi olmadan geçmişini araştırabilir misiniz?
İşe alım doğrulaması, KVKK'nın aydınlatma yükümlülüğü gereği adayın bilgisi dahilinde yürütülür; kurumsal işe alım süreçlerinde bu zaten standart bir adımdır. Yalnızca herkese açık kaynaklardaki bilgiler bu kapsamın dışında değerlendirilebilir; gizli yollarla veri temini hiçbir koşulda yapılmaz.
Çalışanın telefonuna veya yazışmalarına bakabilir misiniz?
Hayır. Telefon dinleme, mesaj dökümü temini ve casus yazılım hem suç oluşturur hem de bu yolla elde edilecek hiçbir bilginin hukuki değeri yoktur; bu talepleri kabul etmiyoruz. Şirkete ait cihaz ve sistemlerin incelenmesi dahi ancak önceden duyurulmuş şirket politikaları çerçevesinde ve hukuk danışmanınızın görüşüyle ele alınmalıdır.
Suistimal araştırması gizli kalır mı, ne kadar sürer?
Araştırmanın varlığını yalnızca sizin belirlediğiniz yetkililer bilir; şirket içinde hiçbir duyuru veya iz oluşmaz. Süre şüphenin niteliğine göre değişir: tek bir sürecin incelenmesi günler, kapsamlı bir gözlem çalışması haftalar alabilir. İlk görüşmede net bir plan sunarız.
Rapor fesih sürecinde delil olarak kullanılabilir mi?
Hukuka uygun yöntemlerle elde edilen tespitler, iş hukuku sürecinde avukatınızın değerlendirmesiyle kullanılabilir. Raporu, fesih gibi sonuçları ağır adımların tek dayanağı yapmak yerine savunma alma ve tutanak gibi usul adımlarıyla birlikte kurgulamanızı öneririz; bu kurguyu hukuk danışmanınız yönetir.
Bu konuda görüşelim
Durumunuza özel kapsam ve yöntem, ilk görüşmede birlikte belirlenir. Telefonlarımız 7/24 açıktır.